วีธีการปรับปรุงดิน

ปัจจัยหรือสาเหตุที่ทำให้ดินเป็นกรดได้แก่ การเน่าเปื่อยของสารอินทรีย์ในดิน การใส่ปุ๋ยเคมีบางชนิด สารที่ปล่อยจากโรงงาน อุตสาหกรรมบางประเภท ปัจจัยที่ทำให้ดินเป็นเบสได้แก่ การใส่ปูนขาว (แคลเซียมไฮดรอกไซด์) ความเป็นกรด-เบสของดิน นั้นมีผลต่อการเจริญเติบโตของพืช พืชแต่ละชนิดเจริญเติบโต ได้ดีในดินที่มีค่า pH ที่เหมาะแก่พืชนั้นๆ ถ้าสภาพ pH ไม่เหมาะสมทำให้พืชบางชนิดไม่สามารถดูดซึมแร่ธาตุ ที่ต้องการที่มีในดินไปใช้ประโยชน์ได้
		การแก้ไขปรับปรุงดิน ดินเป็นกรด แก้ไขได้โดยการเติมปูนขาว หรือดินมาร์ล ดินเป็นเบสแก้ไขได้โดยการเติมแอมโมเนียมซัลเฟต หรือผงกำมะถัน ดินมาร์ล คือ ดินที่ได้จากการสลายตัวของหินปูน ซึ่งมีแคลเซียมคาร์บอนเนตเป็นองค์ประกอบ ดินมาร์ลมีมากในจังหวัดสระบุรี   ลพบุรี และนครสวรรค์

ปัญหามลพิษทางดิน
               ดินและอนุภาคของดินที่ถูกพัดพาไปจากผิวดินโดยน้ำฝน และน้ำที่ไหลเชี่ยว จะทำให้เกิดการสึกกร่อนของดิน (Soil erosion) หรือเกิดการสูญเสียหน้าดินอันสมบูรณ์ไปด้วยแร่ธาตุและปุ๋ย อีกทั้งทำให้มีการสูญเสียพืชและต้นไม้ที่ทำหน้าที่ในการขวางกั้นหรือขัดขวางและช่วยลดอัตราการไหลของน้ำ ส่งผลให้อัตราการเคลื่อนย้ายที่ของดินช้าลง การสึกกร่อนของดิน อาจควบคุมด้วยการปลูกต้นไม้ควบคู่ไปกับการสงวนป่า เพราะว่าต้นไม้จะช่วยในการลดอัตราการไหลของน้ำ หรืออาจจะใช้วิธีในการปลูกต้นไม้ หญ้า พืช ผัก เป็นต้น เพราะว่าพืชเหล่านี้จะช่วยในการทำให้ฝนที่ตกลงมาสามารถดูดซึมลึกเข้าไปในดินได้
               การชะล้างพังทลายของดิน คือ การที่ดินถูกกัดเซาะเป็นร่อง หรือถูกขุดเป็นบริเวณกว้าง เป็นการเปลี่ยนแปลงของผิวดินอย่างต่อเนื่อง เกิดจากสาเหตุใหญ่ 2 ประการ คือ
                1. การชะล้างพังทลายตามธรรมชาติ เช่น การกัดเซาะของฝน ลม และกระแสน้ำ รวมทั้งการเกิดแผ่นดินถล่ม
                2. การชะล้างพังทลายโดยการกระทำของมนุษย์ เช่น การหักร้างถางป่า การขุดเหมืองแร่ การสร้างถนน การสร้างเขื่อน นอกจากนี้มนุษย์ยังสร้างมลภาวะให้กับดินด้วยการเพิ่มโลหะหนัก สารพิษ และขยะลงในดินอีกด้วย
จากสาเหตุดังกล่าวทำให้ดินเสื่อมสภาพและสูญเสียความอุดมสมบูรณ์อย่างรวดเร็ว จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องหาวิธีการปรับปรุงคุณภาพของดินให้เหมาะกับการนำไปใช้ประโยชน์ได้

ผลกระทบที่เกิดจากการชะล้างพังทลายของดิน มีดังนี้
               1. ทำให้ดินเกิดเป็นร่องน้ำ
               2. ทำให้ดินชั้นบนสูญเสียธาตุอาหาร เป็นผลกระทบต่อการเกษตรกรรม
               3.ทำให้แม่น้ำและอ่างเก็บน้ำตื้นเขินจากดินที่ตกตะกอนและเกิดสันดอนเร็วขึ้น
               4. อาจทำให้เกิดอุทกภัยรุนแรงขึ้นได้

การอนุรักษ์และพัฒนาที่ดิน หมายถึง การรู้จักใช้ที่ดินให้เกิดประโยชน์มากที่สุด มีการสูญเปล่าน้อยที่สุด และมีการสร้างหรือทำให้ดินมีมากขึ้น ซึ่งสามารถทำได้โดย
               1. การปลูกพืชคลุมดิน เพื่อลดแรงปะทะจากฝน ลมและเพิ่มอินทรียวัตถุ
               2. การปลูกพืชหมุนเวียน เพื่อป้องกันการสูญเสียแร่ธาตุและการพังทลายของดิน
               3. การเพิ่มสารอินทรีย์ในดิน โดยการใส่ปุ๋ยคอก ปุ๋ยหมัก เพื่อให้ดินอุ้มน้ำได้ดีขึ้นและช่วยให้อากาศสามารถแทรกซึมได้สะดวก
               4.การปลูกพืชตามแนวระดับ ความรุนแรงของเม็ดฝนและช่วยลดอัตราการไหลบ่าของน้ำ
               5. การปลูกพืชแบบขั้นบันได – ช่วยลดอัตราการไหลบ่าของน้ำและเก็บกักความชื้นได้ดี
               6. ไม่เผาป่าหรือทำลายป่าไม้
               7. ไม่ทำไร่เลื่อนลอย
               8. ปลูกหญ้าเพื่อเลี้ยงสัตว์และปลูกป่าไม้

การปรับสภาพดินเสื่อมโทรมจากการใช้ดินที่ผิดวิธี
               การใช้ดินผิดวิธีทำให้มีการพังทลายของหน้าดิน ดินขาดแร่ธาตุ หรือเกิดจากธรรมชาติทำลายหน้าดิน เช่น พายุ ฝน                การแก้ไขปัญหาที่เกิดกับสภาพดินที่เสื่อมโทรมโดยการปรับปรุงดิน มี 3 วิธีการตามสภาพของดินทำได้โดย
               1. ทำการปรับระดับผิวหน้าดินให้สามารถระบายน้ำที่ใช้ในการชะล้างความเป็นกรดของดิน
               2. การใช้ปูนคลุกหน้าดิน เพื่อลดความเป็นกรด เช่น ปูนมาร์ล
               3. ปลูกพืชล้มลุกหรือพืชหมุนเวียนเพื่อไม่ให้ดินขาดสารอาหารและป้องการการชะล้างของหน้าดิน