สารเคมี/ยาฆ่าแมลง
               ปัจจุบันนี้มีสารฆ่าแมลงสังเคราะห์ขึ้นมามากมาย จึงได้อาศัยสถานภาพทางเคมี (chemical  nature)  ของสารพิษเป็นหลักในการจำแนก ซึ่งสามารถจำแนกได้ 2 กลุ่ม คือสารฆ่าแมลงที่เป็นกลุ่มสารอนินทรีย์ (inorganic insecticide)  กับสารฆ่าแมลงที่เป็นกลุ่มสารอินทรีย์  (organic insecticide) 

               1) สารฆ่าแมลงที่เป็นสารอนินทรีย์  สารฆ่าแมลงพวกนี้ในปัจจุบันไม่ค่อยใช้กันแล้วที่มักจะพบได้แก่สารหนูตะกั่ว โซเดียมฟลูโอไรด์ (sodium fluoride) กำมะถันฟอสฟอรัสแดง(red  phosphorus) ไฮโดรเจนไชยาไนด์ (hydrogen cyanide) คาร์บอนไดซัลไฟด์ (carbon  disulfide)   คาร์บอนเตทตร้าคลอไรด์ (carbon  tetrachloride)  และ ฟอสฟีน (phosphin)

               2) สารฆ่าแมลงที่เป็นสารอินทรีย์  มี 3 ประเภท ได้แก่
                              (1) สารฆ่าแมลงที่เป็นสารอินทรีย์สังเคราะห์ (synthetic  organic  insecticide) สารฆ่าแมลงกลุ่มนี้ยังแบ่งออกเป็นกลุ่มย่อยๆได้ดังนี้
               - สารฆ่าแมลงกลุ่มคลอริเนเตดไฮโดรคาร์บอน หรือ กลุ่มออร์แกนโนคลอรีน(Organochlorine) เป็นกลุ่มของสารฆ่าแมลงที่นำเข้ามาใช้ในระยะแรกๆ ปัจจุบันได้ถูกห้ามเข้ามาใช้ในการเกษตร เนื่องจากมีการตกค้างอยู่ในสิ่งแวดล้อมนาน สลายตัวช้า และสะสมในสิ่งมีชีวิตได้ดี   สารฆ่าแมลงกลุ่มนี้  ที่สำคัญ เช่น  กลุ่มดีดีที และกลุ่มที่มีโครงสร้าง คล้ายดีดีที  (DDT and  its analog)  กลุ่มไซโคลไดอีน (cyclodiene) กลุ่มลินเดนและเฮ๊กซาคลอโร ไซโคลเฮ๊กเซนอื่น ๆ  (lindane  and  other  hexachlorcyclo hexanes)  เป็นต้น
               - สารฆ่าแมลงกลุ่มสารประกอบฟอสฟอรัสหรือกลุ่มออร์แกนโนฟอสเฟต (Organophosphate)  สารพิษฆ่าแมลงกลุ่มนี้เป็นกลุ่มที่ใช้กันมากที่สุดในปัจจุบัน  ซึ่งโดยภาพรวมแล้วสารกลุ่มนี้  เป็นเอสเทอร์ของกรดไธโอฟอสฟอริก (thio  phosphoric  acid)  ปัจจุบันนี้สารฆ่าแมลงกลุ่มนี้  จะถูกสังเคราะห์ขึ้นมาและมีอยู่หลายชนิด  เช่น  เม็ทธิลพาราไธออน (methyl parathion) ไดเม็ทโธเอท (dimethoate) โมโนโครโตฟอส (monocrotophos) และ มาลาไธออน (malathion) เป็นต้น
               - สารฆ่าแมลงกลุ่มคาร์บาเมท (Carbamates) สารพิษฆ่าแมลงกลุ่มนี้ใช้กันมากพอๆกับกลุ่มออร์แกนโนฟอสเฟต มีความเป็นพิษค่อนข้าสูงเช่นกัน สารกลุ่มนี้ที่สำคัญ  เช่น  เมทโธมิล (methomyl)  คาร์โบฟูราน (carbofuran ,furadan)   คาร์บาริล (carbaryl) เป็นต้น
               - สารฆ่าแมลงกลุ่มสารรม (fumigant)  สารกลุ่มนี้จะระเหยและแทรกซึมเข้าไปในสิ่งที่ต้องการรมได้ดี มีฤทธิ์ในการฆ่าแมลงและไรพืชได้หรือสามารถไล่ศัตรูของพืชเหล่านี้ได้ สารรมที่สำคัญๆ เช่น เมทธิลโบรไมด์  (methy bromide)เอทธีลีนไดคอลไรด์  (ethylene  dichloride)  พาราไดคลอโรเบนซีน(paradichlorobenzene)ฟอสฟีน  (phosphine) เป็นต้น
               - กลุ่มสารไพรีทรอยด์สังเคราะห์(synthetic pyrethroids)  สารพิษกลุ่มนี้ถูกสังเคราะห์ขึ้นมามีพิษต่ำต่อสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมและนกแต่มีพิษสูงมากต่อปลา  สลายตัวง่ายในดินโดยจุลินทรีย์ที่อาศัยอยู่ในดิน เป็นสารพิษที่ไม่จำเพาะเจาะจงในการฆ่าแมลง สารกลุ่มนี้ที่สำคัญ คือ อัลลีธริน (allethrin)  เฟนวาลีเรท(fenvalerate, pydrin, ectrin,  sumicidin)  และเปอร์เมธริน (permethrin,  ambush,  pounce, ectiban) 
               -  กลุ่มสารควบคุมการเจริญเติบโตของแมลง (insect  growth regulators) สารกลุ่มนี้นั้นได้ชื่อว่าเป็นสารฆ่าแมลงยุคที่3  เป็นสารเคมีที่ไปเปลี่ยนแปลงรูปแบบการเจริญเติบโตของแมลงให้ผิดปกติ  โดยวิธีการต่าง  ๆ กันอันเป็นผลให้แมลงตายในทางอ้อม 
               - สารฆ่าแมลงที่ไม่อยู่ในกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งโดยเฉพาะ  ได้แก่สารหนูเขียว  (paris green or cupric acetoarsenite)โปแตสเซี่ยมแอนติโมนีลตาร์เตรทหรือตาร์ตาร์อีมีติก (potassium  antimonyltortrate,  tartar emetic)เป็นต้น
                              (2) น้ำมัน (oil) สารอินทรีย์พวกน้ำมันจะไปอุดหรือเคลือบรูปหายใจ  ทำให้เซลล์ร่างกายของแมลงขาดออกซิเจนตาย  เหมาะสำหรับใช้ในการกำจัดแมลงพวกเพลี้ยหอยเพลี้ยแป้ง  น้ำมันที่ไม่บริสุทธิ์พอ  หรือใช้ในอัตราที่เกินกำหนดก็จะทำให้ใบพืชไหม้ได้ 
                              (3) สารฆ่าแมลงที่ได้มาจากพืช (botanical  insecticide) สารพิษเหล่านี้สกัดได้จากสารอัลคาลอยด์  (alkaloid)  และไม่ใช่อัลคาลอยด์ที่มีอยู่ในพืชชนิดต่าง  ๆ  สารฆ่าแมลงที่สำคัญๆ เช่น นิโคติน ไพรีธรีนส์ โรตีโนนซาบาดิลา  ยาโนดีน  เฮลเลบริน และ อะซาดิแรกติน เป็นต้น     
ที่มา  :  แก้วตา  บุญธรรม  พฤติกรรมการใช้สารเคมีของเกษตรกรผู้ปลูกอ้อยในจังหวัดขอนแก่น  วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต  ส่งเสริมการเกษตร  2549